Halk Edebiyatı
13. yüzyıl sonrası, günümüze dek
62 eser · 25 yazar · 3 eser ÖSYM sınavlarında soruldu
Dönemin özellikleri
- Üç koldan gelişir: Anonim, Âşık, Tekke-Tasavvuf.
- Hece ölçüsü, dörtlük ve sade dil esastır.
- Âşık tarzında saz şairleri (Karacaoğlan, Köroğlu, Dadaloğlu, Âşık Veysel).
- Tekke şiirinde tasavvuf işlenir (Yunus Emre, Pir Sultan Abdal, Hacı Bektaş Veli).
Akılda kalsın
- Üç kol: Anonim, Âşık (saz şairi) ve Dinî-Tasavvufi halk edebiyatı.
- Nazım birimi dörtlük, ölçü hece; dil sade ve doğaldır.
- Biçimler: koşma, semai, varsağı, destan, mâni, türkü, ilahi, nefes.
- Koşma, semai, varsağı, destan (âşık)
- Mâni, türkü, ninni (anonim)
- İlahi, nefes, nutuk, devriye (tekke)
Sınav notu
Nazım biçimleri ve hangi kola ait oldukları kritik. Karacaoğlan-koşma, Yunus Emre-ilahi eşleştirmeleri sık sorulur.
Sınav tuzakları
- Yunus Emre hem halk hem tasavvuf geleneğinde değerlendirilir.
- Koşma → aşk/doğa; semai/varsağı → ezgi; destan → uzun anlatı.
- Âşık edebiyatı bireyseldir; anonim edebiyat söyleyeni belli değildir.
Yazarlar
- Kaygusuz Abdal9 eser
- Çıldırlı Âşık Şenlik3 eser
- Âşık Ömer2 eser
- Bayburtlu Zihni2 eser
- Erzurumlu İbrahim Hakkı2 eser
- Eşrefoğlu Rûmî2 eser
- Niyâzî-i Mısrî2 eser
- Yunus Emre2 eser
- Abdal Musa1 eser
- Dadaloğlu1 eser
- Dertli1 eser
- Erzurumlu Emrah1 eser
- Gevherî1 eser
- Hacı Bektâş-ı Velî1 eser
- Hatayî (Şah İsmail)1 eser
- Karacaoğlan1 eser
- Kayıkçı Kul Mustafa1 eser
- Kemal Ümmi1 eser
- Köroğlu1 eser
- Kul Himmet1 eser
- Pir Sultan Abdal1 eser
- Seyranî1 eser
- Sultan Veled1 eser
- Sun'î1 eser
- Sümmanî1 eser
ÖSYM sınavlarında sorulan eserler
- Risâletü'n-NushiyyeYunus Emre
- Tahir ile ZühreAnonim Halk Edebiyatı
- Arzu ile KamberAnonim Halk Edebiyatı
Bütün eserler (62)
- Risâletü'n-NushiyyeYunus Emre
- Yunus Emre DivanıYunus Emre
- MakâlâtHacı Bektâş-ı Velî
- BudalanâmeKaygusuz Abdal
- GevhernâmeKaygusuz Abdal
- DilgüşâKaygusuz Abdal
- Pir Sultan Abdal DivanıPir Sultan Abdal
- Karacaoğlan DivanıKaracaoğlan
- Köroğlu ŞiirleriKöroğlu
- Dadaloğlu DivanıDadaloğlu
- Emrah DivanıErzurumlu Emrah
- Gevherî DivanıGevherî
- Seyranî DivanıSeyranî
- ŞâirnâmeÂşık Ömer
- Âşık Ömer DivanıÂşık Ömer
- Genç Osman DestanıKayıkçı Kul Mustafa
- SergüzeştnâmeBayburtlu Zihni
- MârifetnâmeErzurumlu İbrahim Hakkı
- DehnâmeHatayî (Şah İsmail)
- NefeslerKul Himmet
- Dertli DivanıDertli
- Sümmanî DivanıSümmanî
- Köroğlu DestanıAnadolu ve Azerbaycan Türkleri
- Kerem ile AslıAnonim Halk Edebiyatı
- Tahir ile ZühreAnonim Halk Edebiyatı
- Ferhat ile ŞirinAnonim Halk Edebiyatı
- Arzu ile KamberAnonim Halk Edebiyatı
- Âşık Garip HikâyesiAnonim Halk Edebiyatı
- Şah İsmail HikâyesiAnonim Halk Edebiyatı
- Müzekki'n-NüfûsEşrefoğlu Rûmî
- Latif Şah HikâyesiÇıldırlı Âşık Şenlik
- Salman Bey HikâyesiÇıldırlı Âşık Şenlik
- Sevdakâr Şah HikâyesiÇıldırlı Âşık Şenlik
- TekerlemeSun'î
- VelayetnameAnonim (Bektaşi geleneği)
- İntihanameSultan Veled
- DolabnameKaygusuz Abdal
- MinbernameKaygusuz Abdal
- VücudnameKaygusuz Abdal
- Kitâb-ı MiglateKaygusuz Abdal
- NasihatnameAbdal Musa
- Kırk ArmağanKemal Ümmi
- Divan-ı İlahiyyatNiyâzî-i Mısrî
- KıyafetnameErzurumlu İbrahim Hakkı
- SaraynameKaygusuz Abdal
- TarikatnameEşrefoğlu Rûmî
- Mevâidü’l-İrfânNiyâzî-i Mısrî
- Emrah ile SelvihanAnonim Halk Edebiyatı
- Asuman ile ZeycanAnonim Halk Edebiyatı
- Elif ile MahmutAnonim Halk Edebiyatı
- Yaralı MahmutAnonim Halk Edebiyatı
- Kirmanşah HikâyesiAnonim Halk Edebiyatı
- Billur Köşk MasallarıAnonim Halk Edebiyatı
- Kanlı NigarAnonim Halk Edebiyatı
- SalıncakAnonim Halk Edebiyatı
- Yalova SefasıAnonim Halk Edebiyatı
- TımarhaneAnonim Halk Edebiyatı
- MandıraAnonim Halk Edebiyatı
- Büyücü HocaAnonim Halk Edebiyatı
- HamamAnonim Halk Edebiyatı
- GülistanKaygusuz Abdal
- Kitâb-ı Hikâye-i GarîbeBayburtlu Zihni